Ἀνάλυση Θείας Λειτουργίας

 

ΣΕΙΡΑ  ΟΜΙΛΙΩΝ  ΣΧΕΤΙΚΩΝ  ΜΕ  ΤΗΝ  ΘΕΙΑ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

1^η    Ὁμιλία

ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ   Π Ρ Ο Σ Κ Ο Μ Ι Δ Η Σ 

Ἀφοῦ γίνει  ἡ ἔνδυσις  τοῦ ἱερέα,  και  ἡ νήψι τῶν χειρῶν, ἀπέρχεται εἰς τήν πρόθεσιν ὅπου εὑρίσκονται ὅλα ἕτοιμα (Ἁγ. Ποτήριον - Δισκάριον - λόγχη - λαβίδα - καλύματα - πρόσφορο - νάμα -νερό κλπ)  καί  ἑτοιμάζει  τήν  λεγόμενη  Πρόσκομιδή.

Παίρνει  στά  χέρια του  ὁ  λειτουργός  τό  πρόσφορο ἡ τά πρόσφορα (κανονικά πρέπει  νά εἶναι τρία, ἀπό τό ἕνα θά βγάλῃ τόν Ἁμνόν,  ἀπό  τό  δεύτερο  τήν  μερίδα  τῆς   Παναγίας  καί  ἀπό  τό  τρίτο  τίς  μερίδες  τῶν  ταγμάτων)  τά  ὑψώνει  καί λέγει  τά  ἐξῆς:

"Ἐξηγόρασας ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου τῷ τιμίῳ σου Αἵματι· τῷ σταυρῷ προσηλωθείς καί τῇ λόγχῃ κεντηθείς, τήν ἀθανασίαν ἐπήγασας ἀνθρώποις, Σωτήρ ἡμῶν,  δόξα  σοι".

Τά λόγια αὐτά περιγράφουν τό ἀπολυτρωτικό ἔργο τοῦ Κυρίου. Μᾶς ὑπενθυμίζουν  ὅτι  ὁ  Χριστός  καρφώθηκε  πάνω  στό Σταυρό  καί  ἐκεντήθη ἡ πλευρά του διά  τῆς  λόγχης,  χάριν  τῆς  δικῆς  μας  σωτηρίας.  Καί  μέ  τό  αἷμα Του  πού χύθηκε πάνω στό  Σταυρό  πλήρωσε τό  χρέος μας  καί  μᾶς  ἐξαγόρασε ἀπό  τήν κατάραν τοῦ νόμου.  Εἴμασταν  παραβάται  καί  ἔνοχοι ἐνώπιον τοῦ θείου νόμου καί  θά  τιμωρούμασταν  γι' αὐτό  σκληρά. Ὁ Χριστός ὅμως ἐξαγόρασε τήν ποινή μας καί μᾶς ἐλευθέρωσε. Διά τοῦ σταυρικοῦ Του θανάτου, κατήργησε τόν θάνατο  καί  παρέχει πλέον εἰς ἡμᾶς τήν ἀθάνατον καί  μακαρίαν  ζωήν  τῆς  βασιλείας  τῶν  οὐρανῶν.

Μετά ἀπ' αὐτά τά λόγια ὁ ἱερεύς ἀπευθύνει εἰς τόν Θεόν τήν συνήθη  δοξολογίαν:

"Εὐλογητός  ὁ Θεός  ἡμῶν  πάντοτε, νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰώνας  τῶν  αἰώνων.  Ἀμήν". 

Εὐλογεῖ τόν Θεόν καί πάλι,  διότι  ἐάν  εἶναι  πρέπον καί δίκαιον νά τόν ὑμνοῦμεν καί νά τόν δοξάζωμεν γιά τάς εὐεργεσίας του πρός ἡμᾶς, πολύ δέ περισσότερον πρέπει νά τόν εὐχαριστοῦμε καί νά τόν δοξάζωμεν διά τήν ἀποστολήν τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ Του εἰς τόν κόσμον, ὁ ὁποῖος σταυρώθηκε ὑπέρ ἡμῶν, τοῦ σταυρικοῦ θανάτου τοῦ  ὁποίου  ἀνάμνησις καί ἀναπαράστασις γίνεται διά  τῆς  Θείας  καί  Ἱερᾶς  Λειτουργίας.

Στήν  συνέχεια σφραγίζει διά τῆς λόγχης, τρίς, τήν προσφοράν ἀπό τήν ὁποίαν  θά  ἐξαχθῆ  ὁ  Ἁμνός,  λέγων:  "Εἰς  ἀνάμνησιν  τοῦ  Κυρίου  καί  Θεοῦ καί Σωτῆρος  ἡμῶν  Ἰησοῦ  Χριστοῦ".  Φανερώνει  δέ  μέ αὐτό,  ὅτι, τό  Μυστήριον τῆς  Θείας Εὐχαριστίας πού θά τελεσθῇ εἰς τήν Ἱεράν Λειτουργίαν εἶναι ἀνάμνησις τῶν σωτηρίων παθῶν τοῦ  Κυρίου  τά  ὁποῖα  ὑπέστη  γιά  μᾶς.

Ἀκολούθως ἐξάγει ἀπό τήν προσφοράν ἕνα τετράγωνο τεμάχιο τό ὁποῖο  φέρει ἐπάνω τά γράμματα ΙΣ-ΧΡ-ΝΙ-ΚΑ  λέγων τά λόγια τοῦ Προφήτου Ἡσαΐου ὁ ὁποῖος 800 χρόνια πρό τῆς  Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ, προλέγει τήν ἄδικον σφαγήν καί τόν θάνατον τοῦ Κυρίου.

"Ὡς πρόβατον ἐπί σφαγήν ἤχθη καί ὡς ἀμνός ἄμωμος ἐναντίον τοῦ κείροντος  αὐτόν  ἄφωνος  οὐκ ἀνοίγει τό στόμα αὐτοῦ. Ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτοῦ ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη. Τήν δέ γενεάν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; ὅτι αἴρεται ἀπό τῆς γῆς ἡ ζωή αὐτοῦ". 

Σάν πρόβατο  ἄκακο  ὁδηγεῖται εἰς τόν τόπον τῆς σφαγῆς χωρίς νά προβάλλῃ ἀντίστασιν. Ὅπως τό ἀρνί μένει ἄφωνο ὅταν τό κουρεύουν, ἔτσι καί ὁ Κύριος δέν ἀνοίγει τό στόμα του διά νά διαμαρτυρηθῇ στούς ἐχθρούς του.  Παραδίδεται ἑκουσίως εἰς τόν θάνατόν  καί  ἔτσι παίρνει τέλος ἡ ἐπίγειος ζωή του.  Καί  ποιός  μπορεῖ  νά  διηγηθῆ  τήν  Θείαν  καταγωγήν  του;

Τό  τεμάχιον αὐτό  τοῦ  ἄρτου πού  ἀποχωρίζει  ὁ ἱερεύς  ἀπό  τό  πρόσφορον καί τό ὁποῖον εἰς τήν  Θ. Λειτ. θά μεταβληθῇ σέ αὐτό τό Σῶμα Χριστοῦ, τώρα συμβολίζει καί ἐξεικονίζει τόν Χριστόν. Γι' αὐτό καί  ὁνομάζεται "Ἁμνός" δηλ. ἀρνίον.

   Σέ πολλά μέρη τῆς Ἁγ. Γραφῆς ὁ Χριστός παρομοιάζεται ὡς Ἁμνός ἤ ἀρνίον. "Ἴδε ὁ Ἁμνός τοῦ Θεοῦ ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου"  λέγει ὁ Ἱωαν.  Βαπτιστής. Ὁ Ἀπόστ. Πέτρος τόν  ὀνομάζει (Α' Πετρ. α,19)  "ἁμνόν ἄμωμον καί ἄσπιλον".  Στήν Ἁποκάλυψη σέ πολλά  μέρη  ἀναφέρεται  ὡς "ἀρνίον ἐσφαγμένον".   

Τόν Ἁμνόν αὐτόν τόν τοποθετεῖ ὕπτιον ἐπάνω εἰς τό δισκάριον καί διά τῆς λόγχης  τόν  χαράσσει  σταυροειδῶς, λέγων:  "θύεται ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου ὑπερ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καί σωτηρίας"  καί προσθέτει:  "σταυρωθέντος σοῦ Χριστέ, ἀνηρέθη ἡ τυραννίς, ἐπατήθη ἡ δύναμις τοῦ ἐχθροῦ. Οὔτε γάρ ἄγγελος, οὐκ ἄνθρωπος,  ἀλλ' αὐτός ὁ Κύριος  ἔσωσας  ἡμᾶς·  δόξα Σοι".

Ἡ πρᾶξις αὐτή συμβολίζει καί ὑπενθυμίζει τήν ἐπί τοῦ σταυροῦ  θυσία  τοῦ  Σωτῆρος  Χριστοῦ.  Διά  τῆς  θυσίας ἐκείνης κατελύθη (διελύθη) ἡ τυραννική  ἐξουσία τοῦ διαβόλου  ἐπί  τῶν  ψυχῶν τῶν ἀνθρώπων καί καταπατήθηκε ἡ δύναμίς του.  Καί ἔχει αὐτή τή δύναμη καί αὐτά τά ἀποτελέσματα ἡ σταυρική θυσία  τοῦ  Χριστοῦ,  διότι ὁ Χριστός  δἐν  εἶναι  οὔτε  ἄγγελος,  οὔτε  ἄνθρωπος,  ἀλλά εἶναι ὁ ἐνανθρωπήσας Υἱός τοῦ Θεοῦ. Γιαὐτό  καί ἡ θυσία του  ἔχει τήν δύναμη,  νά  ἐξαλείφῃ  τίς  ἁμαρτίες  τοῦ  κόσμου,  νά  καταργῇ  τό  κράτος  τοῦ διαβόλου  καί  νά  παρέχῃ  εἰς  τούς  ἀνθρώπους  τήν  σωτηρία.

Κατόπιν μέ τήν λόγχη πάλι,  ὁ ἱερεύς, κεντᾶ τόν Ἁμνόν λέγων συγχρόνως:  "Εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τήν πλευράν ἔνυξε καί εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καί ὕδωρ. Καί ὁ ἑωρακώς μεμαρτύρηκε καί ἀληθινή ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ" (Ἰωάν. ιθ,34 -35). 

Τό γεγονός αὐτό συνέβη, ὅταν ὁ Κύριος εὑρίσκετο ἐπάνω εἰς τόν σταυρό καί εἶχε παραδώσει τό πνεῦμα. Τότε ἕνας στρατιώτης μέ τήν λόγχη ἐτρύπησε τήν πλευράν τοῦ Σωτῆρος καί ἀμέσως ἐξῆλθεν  αἷμα  καί  νερό.   Αὐτό τό εἶδε μέ τά ἴδια τοῦ  τά  μάτια  ὁ Εὐαγγ. Ἰωάννης  ὁ  ὁποῖος  παρίστατο  εἰς  τήν  σταύρωσιν καί ὁ ὁποῖος τό καταγράφει  καί μᾶς διαβεβαιώνει μάλιστα ὅτι ἡ μαρτυρία του αὐτή εἶναι ἀληθινή.  Εἰς ἀνάμνησιν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος κατά τήν τέλεσιν τοῦ μυστηρίου τῆς Θ. Εὐχαριστίας, μεταχειριζόμαστε ὄχι  μόνο  οἶνον ἀλλά καί ὕδωρ μαζί. Γιαὐτό καί ὁ ἱερεύς, ὅταν τελῇ τήν προσκομιδή ρίχνει εἰς τό Ἅγιο Ποτήριο οἶνον καί ὕδωρ. 

Ὁ οἶνος αὐτός μαζί μέ τό ὕδωρ μέσα στό Ἅγιο Ποτήριο  συμβολίζουν τό Αἷμα τοῦ Κυρίου  πού χύθηκε πάνω στό Σταυρό.  Αὐτά μέ τάς εὐχάς τοῦ ἱερέως εἰς τήν Θ. Λειτ/γία καί τήν ἐπενέργειαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος θά μεταβληθοῦν εἰς αὐτό τό Αἷμα τοῦ Κυρίου. Ὁ ἄρτος καί ὁ οἶνος ἑτοιμασμένα τώρα εἰς τήν Πρόθεσιν ὀνομάζονται  Τίμια  Δῶρα,  διότι  προσφέρονται  διά  τοῦ ἱερέως εἰς τόν Θεόν ὡς ἀντίτυπα  τοῦ  Σώματος  καί Αἵματος  τοῦ   Υἱοῦ   Του.

Συνεχίζεται  ……..